مطالعات ژئوتکنیک و آزمایشات خاک برای ایمنی سازه‌ها ضروری است
مطالعات ژئوتکنیک و آزمایشات خاک برای ایمنی سازه‌ها ضروری است
مطالعات ژئوتکنیک و آزمایشات خاک در صنعت ساختمان سازی از اهمیت فراوانی برخوردار است چرا که نقش تعیین کننده در پیشگیری از خسارات و تلفات ناشی از حوادث غیر مترقبه مانند زلزله و نظایر آن دارد با این وجود عموم مردم از اهمیت این مطالعات اطلاع چندانی ندارند در عین حال برخی فعالان ساخت و ساز برای کاهش هزینه‌های خود مطالعات ژئوتکنیک و آزمایشات نوع خاک را به افراد و شرکت‌هایی ارجاع می‌دهند که با کمترین هزینه و صرفاً به حالت تشریفاتی به انجام رسد.

 

صابرین آنلاین ،شرکت شالوده سنجش ساروج از معدود شرکت‌های تخصصی و معتمد در این حوزه شناخته می‌شود. به منظور اطلاع از نقش تعیین کننده و حساسی که مطالعات ژئوتکنیک و آزمایشات خاک در صنعت ساختمان سازی دارد خبرنگار ما با دکتر کوشیار فدایی نایب رئیس هیئت مدیره این شرکت که ضمناً تنها دارنده حق امضای شرکت نیز می‌باشد مصاحبه‌ای انجام داده که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.
دکتر کوشیار فدایی ابتدا با بیان اینکه شرکت شالوده سنجش ساروج در سال ۹۹ تاسیس شده خاطرنشان کرد: این شرکت به عنوان اولین آزمایشگاه پایه یک استان گیلان فعالیت خود را آغاز کرد.
وی که پیش از تاسیس و راه‌اندازی شرکت به مدت ۱۳ سال در رشته تحصیلی مرتبط خود (دکتری عمران – گرایش ژئوتکنیک) در استان‌های مختلف همچون تهران، یزد و رشت فعالیت داشته و به عنوان مدرس دانشگاه اعلام کرد: عمده فعالیت این شرکت آزمایش‌های ژئوتکنیک، بتن و مکانیک خاک است که پایه و اصول ساخت و ساز را تشکیل می‌دهد.
در احداث هر سازه‌ای اعم از واحدهای مسکونی، تجاری،سد، راه سازی و دیگر سازه‌ها ابتدا باید عملیات مطالعات خاک صورت بگیرد.
وی در همین زمینه با مهم ارزیابی کردن طراحی و ساخت سازه اظهار داشت: کار ما در واقع به نوعی پیشگیری محسوب می‌شود.


دکتر کوشیار فدایی همچین با بیان اینکه کمتر از نیم درصد پروژه از حیث مالی به عملیات مطالعات ژئوتکنیک اختصاص می‌یابد افزود: متاسفانه برخی افراد، سازمان‌ها و ارگان‌ها اهمیت چندانی برای عملیات تحقیقاتی که قبل از طراحی باید انجام شود قائل نیستند.
وی در همین حال خاطرنشان کرد: بسته به حجم و نوع پروژه هزینه‌های مطالعات عملیات خاک متفاوت است.
نایب رئیس هیئت مدیره شرکت شالوده سنجش ساروج در خصوص نحوه و چگونگی کار شرکت مطبوع خود گفت: عملیات خاک به وسیله دستگاه حفاری انجام می‌شود که نمونه‌ های خاک به آزمایشگاه ارسال و تحت تست‌های مختلف قرار می‌گیرد در نهایت نتیجه این تست‌ها به طراح سازه و یا دفتر فنی در قالب دفترچه ژئوتکنیک ارائه می‌شود.
وی با اشاره به تجهیزات شرکت گفت: یک سری دستگاه‌های مطالعاتی تدارک دیده ایم اعم از دستگاه‌های حفاری که این دستگاه به یک حفار کارازموده و مجرب و یک نیروی کمکی نیاز دارد همچنین یک نفر هم به عنوان مسئول فنی عهده‌دار مسئولیت مستندات است.
دکتر کوشیار فدایی با بیان اینکه متعاقب مطالعات صحرایی مسئول مربوطه نمونه خاک را به آزمایشگاه تحویل داده و مسئول فنی موظف به آزمایش خاک است افزود: آزمایش‌های مختلفی در این زمینه صورت می‌گیرد که شامل آزمایش‌های سه محوری، آزمایش‌های تک محوری و همچنین آزمایش‌های برش مستقیم و … است.
در نهایت گزارش دفتر ژئوتکنیک به طراح ارائه و بر اساس مطالعات خاک اقدامات بعدی انجام می‌شود.

وی با بیان اینکه در نگاه اجمالی می‌توان ساختمان‌های متعددی را با نشست‌های متقارن و نامتقارن در سطح شهرها مشاهده نمود افزود: برخی سازنده‌ها اقدام به اجرای پروژه می‌کنند بی آنکه اطلاعات صحیح و کافی از وضعیت خاک داشته باشند چرا که ممکن است خاک ضعیف باشد که باید بهسازی شود اما سازنده‌هایی که با هدف احداث سازه با کمترین هزینه هستند معمولاً توجه به این مطالعات ندارند.
وی همچنین اظهار کرد: آزمایشگاه خاک ارزیابی‌های مختلفی انجام می‌دهد و از حیث ظرفیت باربری، نشست، روانگرایی و روش‌های دیگر خاک را مورد آزمایش قرار می‌دهد.
نایب رئیس هیئت مدیره شرکت شالوده سنجش ساروج سپس به این نکته اشاره کرد که سازنده‌ها حق انتخاب دارند در حالی که ضروریست پروژه‌ها از سوی سازمان نظام مهندسی ارجاع شود که بدین ترتیب به آزمایشگاه خاک و بتن ارجاع و سازنده قادر به تعویض آزمایشگاه نخواهد بود.
وی با ضروری خواندن ارجاع پروژه‌ها از سوی مسئولان اضافه کرد: دفتر فنی می‌تواند بهسازی را انجام دهد و مسئولان ذیربط باید پروژه را ارجاع کنند که کارفرما نتواند آزمایشگاه را انتخاب کند یا آن را تغییر دهد.

وی در پاسخ به سوال خبرنگار ما در خصوص میزان اشتغال زایی در این شرکت گفت: ۹ نفر به صورت مستقیم در این مجموعه علمی تخصصی مشغول به کار هستند اما افزون بر ۲۰ نفر به صورت غیر مستقیم با ما ارتباط کاری دارند.
دکتر کوشیار فدایی در پاسخ به سوال دیگر در خصوص تشکل صنفی یا اتحادیه مربوط به این صنف اظهار داشت: تا چند ماه قبل درصدد تشکیل صنف آزمایشگاه‌های ژئوتکنیک استان گیلان بوده‌ایم و حتی تا مرحله مجمع عمومی هم پیش رفتیم اما بروز یک سری مشکلات مانع از ادامه این حرکت شد؛ از جمله اینکه اداره کار به استناد تبصره ای تمامی آزمایشگاه‌ها را ملزم به پرداخت حق بیمه حداقل یک تن از پرسنل نمود که متاسفانه این الزام با شرایط آزمایشگاه‌ها همخوانی نداشت.
وی افزود: در استان گیلان یکصد آزمایشگاه خاک و بتن دایر و فعال هستند که از این تعداد حدود ۱۵ آزمایشگاه حق بیمه پرسنل خود را پرداخت می‌کنند.
وی در ادامه با بیان اینکه یک سری آزمایشگاه‌ها دولتی و وابسته به ارگان‌های مختلف فعالیت می‌کنند افزود: اینکه چنین آزمایشگاه‌هایی می‌توانستند صلاحیت خود را از سازمان نظام مهندسی اخذ کنند یا نه مبحثی دیگر است اما در هر حال معتقدیم در حوزه تصمیم‌گیری‌ها لازم است از آزمایشگاه‌های معتبر که رزومه شفاف دارند نظرخواهی شود چرا که چنین آزمایشگاه‌هایی نسبت به مشکلات اشراف کامل دارند  و می‌توانند در تصمیمگیری‌ها رهگشای خیلی مشکلات باشند.
وی در همین حال اظهار داشت: در آزمایشگاه های  ژئوتنیک برخی افراد دانش‌آموخته رشته ژئو تکنیک نیستند و این یک معضل اساسی از جنبه علمی به حساب می‌آید.
نایب رئیس شرکت شالوده سنجش ساروج افزود: مدرک تحصیلی یک پنجم اعضا رشته‌های غیر ژئوتکنیک است این در حالی است که ژئوتکنیک از گرایش‌های تخصصی رشته عمران می‌باشد؛ به واقع یک رشته کاملاً تخصصی است که نداشتن تخصص و مهارت لازم در آن سازه را در برابر حوادث غیر مترقبه به خصوص زلزله بسیار آسیب‌پذیر می‌کند.

دکتر کوشیار فدایی در پاسخ به سوالی در خصوص وضعیت امکانات و تجهیزات مجموعه تحت مدیریت خود گفت: در سال ۹۹ پس از تاسیس این مجموعه ابتدا در فضای اجاره‌ای کوچکی مستقر شدیم که امکانات ما یک دستگاه حفاری و تجهیزاتی که طبق لیست سازمان نظام مهندسی باید به آن مجهز می‌شدیم بود که بعداً یک دستگاه حفاری را به چهار دستگاه ارتباط دادیم.
وی در ادامه پیرامون آزمایش‌های مربوط به خاک، بتن، آسفالت و مبحث طراحی خاک و روش‌های بهسازی خاک توضیحاتی داد و با بیان اینکه شرکت ما از طراحی روش‌های مختلف برخوردار است افزود: علاوه بر بخش خصوصی با کارفرمایان بخش دولتی نیز همکاری داریم اما از حیث جابجایی دستگاه‌ها نیاز به جرثقیل داشتیم که اجاره آن مقرون به صرفه نبود بنابراین خودمان این دستگاه (جرثقیل) را تهیه کردیم و بدین ترتیب هزینه‌ها را تا حدودی کاهش دادیم.
وی آنگاه با اشاره به اینکه تعرفه‌ها در استان گیلان واقعی نیست توضیح داد: تعرفه در این استان در مقایسه با استان‌های مجاور و دوردست کشور به مراتب پایین‌تر است به عنوان مثال تعرفه هر سری نمونه گیری بتن در این استان ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان مصوب شده در حالی که در استان همدان تعرفه همین نمونه‌گیری بتن ۵ میلیون تومان است به بیان دیگر تعرفه‌ها در گیلان نصف تعرفه دیگر استان‌ها مصوب شده است.


وی در عین حال به این نکته اشاره کرد هنگامی که کار پروژه ارجاعی نباشد تعرفه واقعی اعمال نمی‌شود و لازم است یک سری تخفیفات اعمال شود تا کار به سرانجام برسد.
دکتر کوشیار فدایی با تاکید بر ضرورت اختصاص تسهیلات کم بهره به مجموعه‌های تخصصی و علمی افزود: هزینه‌های به روز رسانی، تجهیزات و همچنین هزینه‌های خدمات و نگهداری بسیار سنگین است و این هزینه‌ها را از منابع شخصی و به صورت آزاد تامین می‌کنیم البته در چند مرحله تقاضای دریافت تسهیلات ارائه دادیم که نتیجه ای به دنبال نداشته اما همچنان انتظار داریم دولت با تسهیلات کم بهره از ما حمایت و پشتیبانی به عمل آورد که این حمایت‌ها به نفع دولت، مردم و مجموعه تخصصی علمی خواهد بود.
وی با بیان اینکه بخش مطالعات فقط حدود نیم درصد هزینه کل یک سازه را به خود اختصاص می‌دهد تصریح کرد: اما تاثیری که بخش مطالعات در ایمنی سازه در برابر حوادث غیر مترقبه و زلزله دارد انکارناپذیر است. ایمنی سازه‌ها از بروز تلفات جانی و خسارات مالی بر اثر حوادثی همچون زلزله پیشگیری می‌کند ضمن اینکه مانع از هر نوع انحراف و فرونشست سازه بر اثر احداث ساختمان‌های مجاور خواهد شد بنابراین هرگونه حمایت دولت از مجموعه‌های تخصصی علمی مانند شرکت شالوده سنجش ساروج یک سرمایه‌گذاری برای دولت محسوب می‌شود.

وی با اشاره به برخی مشکلات افزود: طبق تبصره‌ای که جدیداً وضع شده بخش مطالعات پروژه‌های نهضت ملی مسکن مستقیماً به آزمایشگاه مکانیک خاک استان وابسته به راه و شهرسازی ارجاع می‌شود این در حالیست که مجموعه ما اولین آزمایشگاه پایه یک استان گیلان بوده و در آن مقطع زمانی آزمایشگاه مکانیک خاک حتی فاقد گرید نظام مهندسی بوده است.
وی گفت: چنین تبصره‌هایی در حالی وضع و اعمال می‌شود که شرکت‌های خصوصی هزینه‌های سنگینی بابت خدمات و نگهداری تجهیزات، پرسنل، حق بیمه تامین اجتماعی و ده‌ها هزینه ضروری و غیرقابل پیش‌بینی متحمل می‌شوند و نیاز به حمایت دولت و نظام بانکی دارند.

وی با بیان اینکه ما طبق تعرفه نظام مهندسی و در مواردی پایین‌تر از تعرفه مصوب کار می‌کنیم افزود: در حالی که گاه در پروژه تخفیف‌های ۲۰ تا ۴۰ درصدی منظور می‌کنیم اما اداره دارایی مالیات ۱۰۰ درصدی محاسبه و از ما مطالبه می‌کند.
وی تعرفه‌های مالیاتی و حق بیمه تامین اجتماعی را بسیار سنگین و غیر کارشناسی ارزیابی کرد و خواستار کاهش این تعرفه‌ها شد.
نایب رئیس شرکت شالوده سنجش ساروج همچنین با اشاره به وضعیت تجهیزات این مجموعه اظهار کرد: به دلیل تحریم کشور یک سری تجهیزات اعم از موتور دستگاه‌ها را نمی‌توانیم وارد کنیم و از این رو دستگاه‌های موجود را اورهال می‌کنیم.
وی در پایان با اعلام اینکه ۶۰ تا ۷۰ درصد مطالعات بخش خاک گیلان توسط این مجموعه به صورت مستقیم یا غیر مستقیم انجام می‌شود ابراز امیدواری کرد مسئولان ذی‌ربط از مجموعه‌هایی مانند شرکت شالوده سنجش ساروج دیدن کرده و از نزدیک فعالیت‌ها، خدمات و مشکلات ما را رصد و راهکارهایی جهت رفع مشکلات، موانع و حمایت از این مجموعه اتخاذ نمایند.