امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل سهشنبه به وقت محلی در نشست شورای امنیت درباره قطعنامه ۲۲۳۱ و اجرای برجام گفت: ایران هرگونه تهدید مربوط به استفاده از سازوکار موسوم به «اسنپبک» ازسوی تروئیکای اروپایی را قویا رد میکند.
دیپلمات ارشد ایران در سازمان ملل تاکید کرد: با وجود اتهامهای بیاساس و پیگیری قطعنامهای با انگیزههای سیاسی ازسوی تروئیکای اروپایی و آمریکا، ایران متعهد به ادامه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی مطابق با تعهدهای خود است؛ صدور قطعنامه توبیخی علیه ایران در نشست اخیر شورای حکام آژانس، با وجود سفر سازنده و موفق مدیرکل آژانس به تهران در ماه نوامبر، نشان میدهد که تروئیکای اروپایی و آمریکا با هدف تضعیف دیپلماسی، اعتماد و اصول ضروری برای تعامل سازنده، به دنبال پیشبرد یک دستور کار سیاسی هستند.
متن کامل سخنان سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل در نشست شورای امنیت درباره «اجرای قطعنامه ۲۲۳۱» در نیویورک در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴ برابر با ۲۷ آذر ماه ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
از معاون دبیرکل، خانم دیکارلو، برای ارائه گزارششان تشکر میکنم؛ از آنجا که این آخرین گزارش مالت بهعنوان تسهیلگر قطعنامه ۲۲۳۱ است، مایلم از تلاشهای صادقانه سفیر فریزر و تیم ایشان طی ۲ سال گذشته قدردانی کنم.
جمهوری اسلامی ایران گزارش دبیرکل (S/۲۰۲۴/۸۹۶) را مورد توجه قرار میدهد؛ در این گزارش، دبیرکل از تمامی طرفهای برجام، ازجمله آمریکا، خواسته است که به تعهدهای خود در قبال راهحل دیپلماتیکی که با هدف احیای اهداف اصلی این توافق تدوین شده است، پایبند بمانند؛ وی همچنین بر لزوم اولویتبخشی به چندجانبهگرایی و دیپلماسی، اصولی که زمینهساز پذیرش این توافق در سال ۲۰۱۵ شد، تاکید کرده است؛ جمهوری اسلامی ایران بر تعهد راسخ خود به این درخواست و پیگیری این اصول مشترک تاکید میورزد.
سخنان نماینده اتحادیه اروپا را بهدقت شنیدیم؛ متاسفانه، با وجود نقش اتحادیه اروپا بهعنوان هماهنگکننده برجام که باید بیطرف باشد، این اظهارات همچنان سیاسی، جانبدارانه و یکسویه بود؛ اتهامهای بیاساس مطرحشده علیه ایران ازسوی آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان نمیتواند واقعیتهای موجود را تحریف کند یا قصور آنها در اجرای تعهدهایشان ذیل برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ را توجیه کند.
علت اصلی وضعیت کنونی انکارناپذیر است: خروج یکجانبه آمریکا از توافق، ترک تعهدهای خود و بازگرداندن تمامی تحریمهای لغوشده، در حالی که سه کشور اروپایی (تروئیکای اروپایی) نیز در عمل به تعهدهای خود کوتاهی کردند؛ ایران بارها تاکید کرده است که اقدامهای جبرانی آن کاملا مطابق با حقوق مصرح در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام بوده و در واکنش به خروج یکجانبه آمریکا و نقض تعهدهای ازسوی تروئیکای اروپایی انجام شده تا تعادل تعهدها را بازگرداند.
بنابراین، ادعاهای مربوط به عدم پایبندی ایران نهتنها نادرست است، بلکه بر تفسیرهای خودسرانه و گمراهکننده از برجام استوار است؛ این ادعاها با هدف انحراف توجه از تخلفهای مداوم تروئیکای اروپایی، ازجمله خودداری آنها از اجرای تعهدهای خود در روز انتقال، بازاعمال تحریمهای لغوشده و اتخاذ تدابیر محدودکننده جدید در نقض آشکار برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ مطرح میشوند.
برنامه هستهای ایران همواره کاملا صلحآمیز بوده و تحت دقیقترین نظام نظارتی تاریخ آژانس بینالمللی انرژی اتمی فعالیت کرده است؛ ادعاهای مربوط به تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای بیاساس و تحریکآمیز هستند؛ ایران همچنان متعهد به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و حق مسلم خود برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای است و هرگز از حقوق مشروع خود تحت این معاهده چشمپوشی نخواهد کرد.
با وجود اتهامهای بیاساس و پیگیری قطعنامهای با انگیزههای سیاسی از سوی تروئیکای اروپایی و آمریکا، ایران متعهد به ادامه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی مطابق با تعهدهای خود است؛ صدور قطعنامه توبیخی علیه ایران در نشست اخیر شورای حکام آژانس، با وجود سفر سازنده و موفق مدیرکل آژانس به تهران در ماه نوامبر، نشان میدهد که تروئیکای اروپایی و آمریکا با هدف تضعیف دیپلماسی، اعتماد و اصول ضروری برای تعامل سازنده، به دنبال پیشبرد یک دستور کار سیاسی هستند.
ایران هرگونه تهدید مربوط به استفاده از سازوکار موسوم به «اسنپبک» ازسوی تروئیکای اروپایی را قویا رد میکند.
بگذارید یک بار برای همیشه روشن کنیم: سازوکار موسوم به «اسنپبک» ابزاری در دستان شما نیست که بتوانید از آن برای تهدید ایران سوءاستفاده کنید؛ ایران بهصراحت اعلام کرده است که چنین اقدام تحریکآمیزی با پاسخی قاطع و متناسب مواجه خواهد شد؛ این موضع بهطور مشخص در نامه رئیسجمهور وقت ایران به سران تروئیکای اروپایی در تاریخ ۸ می ۲۰۱۹ اعلام شده بود؛ فعالسازی سازوکار موسوم به اسنپبک برای «بازاعمال مفاد قطعنامههای لغوشده» بحرانی بزرگ ایجاد خواهد کرد که به نفع هیچ طرفی نخواهد بود.
ایران همواره با حسننیت برای حفظ فضای احیای برجام عمل کرده است، حتی پس از خروج آمریکا و اصرار تروئیکای اروپایی بر نقض تعهدهای خود.
ایران در مذاکرات وین با حسننیت و انعطاف حداکثری مشارکت کرد تا به توافقی متوازن و متقابلا سودمند دست یابد؛ متاسفانه، خواستههای غیرواقعبینانه تروئیکای اروپایی و آمریکا، فقدان اراده سیاسی، ملاحظات داخلی آنها و تلاش برای پیوند دادن مذاکرات به موضوعهای غیرمرتبط، در نهایت تلاشها برای احیای توافق را ناکام گذاشت؛ مقصر دانستن ایران در شکست این مذاکرات، هم ناعادلانه و هم از نظر واقعیتهای موجود نادرست است.
ایران همچنین تلاشها برای مرتبط ساختن تعهدهای ایران در برجام با موضوعهای منطقهای یا ژئوپلیتیکی غیرمرتبط را رد میکند؛ ادعاهای مربوط به انتقال ادعایی تسلیحات ایران به روسیه برای استفاده در درگیری اوکراین کاملا بیاساس و دارای انگیزههای سیاسی است؛ به همین ترتیب، اتهامهای مطرحشده علیه برنامه موشکی ایران، که خارج از حیطه قطعنامه ۲۲۳۱ قرار دارد، بیربط و فاقد هرگونه مبنای واقعی است.
بهجای منحرف کردن توجهات به تهدیدهای ساختگی، آمریکا، فرانسه و انگلیس، بهعنوان اعضای دائم شورای امنیت، باید به این شورا اجازه دهند تا به مسئولیت خود عمل کرده و به ریشههای واقعی ناامنی و بیثباتی در منطقه ما بپردازد و با آنها مقابله کند: زرادخانه غیرقانونی سلاحهای هستهای رژیم اسرائیل، دههها تجاوزگری و اشغالگری آن و کمپین مداوم ارتکاب جنایتهای جنگی نظاممند، جنایتهای علیه بشریت و اقدامهای نسلکشی علیه مردم فلسطین در غزه؛ علاوه بر این، تجاوزگری بیوقفه و جنایتهای هولناک اسرائیل علیه سوریه و لبنان بار دیگر نقش این رژیم را بهعنوان عامل اصلی خشونت و بیثباتی در منطقه برجسته میکند.
همدستی آمریکا به همین اندازه مخرب است که حمایتهای نظامی، مالی و سیاسی بیدریغ آن زمینهساز ارتکاب جنایتهای رژیم اسرائیل در منطقه شده است؛ این دورویی آشکار نهتنها رژیم اسرائیل را در ارتکاب جنایتهای خود وقیحتر میکند، بلکه صلح منطقهای، حقوق بینالملل و اصولی را که این شورا موظف به پاسداری از آنهاست، بهشدت تضعیف میکند.
ایران بر تعهد پایدار خود به دیپلماسی و گفتوگو بهعنوان تنها مسیر ممکن برای پیشبرد این موضوع تاکید دارد؛ در فضایی مبتنی بر تعامل سازنده، هیئت ایرانی دورهای مفصلی از گفتوگوها را با تروئیکای اروپایی و اتحادیه اروپا در حاشیه هفتادونهمین مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک و سپس در تاریخ ۲۸ و ۲۹ نوامبر در ژنو برگزار کرد؛ هدف این مذاکرات تبادل دیدگاهها درباره وضعیت کنونی و بررسی چشمانداز ازسرگیری مذاکرات هستهای بود؛ ایران در این گفتوگوها جدیت و صداقت خود را نشان داده و انتظار دارد طرفهای مقابل نیز همین رویکرد را اتخاذ کنند؛ در ژنو توافق شد که تعاملات در هفتههای آتی ادامه یابد تا شرایط مساعد برای مذاکرات معنادار فراهم شود.
دیپلماسی معنادار مستلزم احترام متقابل، اصل عمل متقابل و تعهدی پایدار به حقوق بینالملل است؛ تروئیکای اروپایی و آمریکا باید رویکردهای تقابلی را کنار گذاشته و تعهد واقعی خود را به دیپلماسی نشان دهند.
مسیر پیشِ رو در تعامل مسئولانه و سازنده نهفته است، نه در تهدید، اجبار و فشار؛ تجربه گذشته نشان داده است که تهدید و فشار علیه ایران بیاثر بوده و تنها اعتماد را تضعیف کرده و تلاشهای آتی را پیچیدهتر میسازد.
ما قویا معتقدیم که برجام همچنان چارچوبی مستحکم و کارآمد برای حل بحرانهای غیرضروری و ساختگی پیرامون برنامه صلحآمیز هستهای ایران است؛ ایران آماده مشارکت معنادار است، مشروط بر آنکه دیگر طرفها اراده سیاسی واقعی نشان داده و به حقوق بینالملل پایبند باشند.
